การปลูกยางในลาว

"เฉลิมพล พงศ์ฉบับนภา" ทูตพาณิชย์ไทยในลาว ฟันธงอนาคตลาวเศรษฐกิจลาวสดใส หลังเส้นทาง R3 ก่อสร้างแล้วเสร็จในปีหน้า แนะนักธุรกิจไทยหาลู่ทางเข้าลงทุน หลังพบจีนและเวียดนาม กำลังก้าวขึ้นเป็นคู่ค้าสำคัญของลาวแทนไทย
นายเฉลิมพล พงศ์ฉบับนภา อัครราชทูตที่ปรึกษา (ฝ่ายการพาณิชย์) สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ นครเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ในส.ป.ป.ลาวมานานกว่า 3 ปี ระบุว่า ในอดีตส.ป.ป.ลาวค้าขาย มีไทยเป็นคู่ค้าหลัก เพราะลาวไม่มีทางออกสู่ทะเล แต่เมื่อมีการเชื่อมโยงถนนระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก ทำให้ลาวมีช่องทางที่จะทำการค้ากับประเทศคู่ค้าอื่นๆ มากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะจีนและเวียดนาม ที่มุ่งเข้ามาลงทุนในลาวมากขึ้น
"วันนี้จีน มีการสนับสนุนด้านงบประมาณ ให้ทุนการศึกษากับนักศึกษาลาวไปศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาที่ประเทศจีนปีละไม่ต่ำกว่า 100 คน เมื่อนักศึกษาเหล่านี้เรียนจบแล้ว ก็กลับมาทำงานให้นักลงทุนจีนที่ประเทศลาว เป็นการสร้างคอนเนคชั่น"
ขณะที่ประเทศไทย แม้จะมีโครงการคอนแทรคฟาร์มมิ่ง โดยส่งเสริมให้เกษตรกรลาวปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ อ้อย ฯลฯ แต่พืชเศรษฐกิจที่สำคัญ อย่างยางพารา และข้าว กลับไม่ส่งเสริมให้ลาวปลูก เพราะเกรงว่าอนาคตลาวจะกลายเป็นคู่แข่งของไทย ซึ่งน่าจะเป็นมุมมองที่ผิด ต่างจากจีนและเวียดนาม ที่เข้าไปส่งเสริมการปลูกยางพาราในลาวอย่างเต็มที่

ทิศทาง การปลูกยางในประเทศไทย
การปลูกยางในประเทศไทยไม่มีการบันทึกเป็นหลักฐานที่แน่นอน แต่คาดว่าน่าจะเริ่มมีการปลูกในช่วงประมาณปี พ.ศ. 2442-2444 ซึ่งพระยารัษฏานุประดิษฐ์ มหิศรภักดี หรือ คอซิมบี้ ณ ระนอง เจ้าเมืองตรังในขณะนั้น ได้นำเมล็ดยางพารามาปลูกที่อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง เป็นครั้งแรก ซึ่งชาวบ้านเรียกต้นยางชุดแรกนี้ว่า "ต้นยางเทศา" และต่อมาได้มีการขยายพันธ์ยางมาปลูกในบริเวณจังหวัดตรัง และนราธิวาส ในปี พ.ศ. 2454 ได้มีการนำพันธุ์ยางมาปลูกในจังหวัดจันทบุรี ซึ่งเป็นภาคตะวันออกของประเทศไทย โดยหลวงราชไมตรี หรือ ปูม ปุณศรี เป็นผู้นำพันธุ์ยางมาปลูก และนับจากนั้นเป็นต้นมาได้มีการขยายพันธุ์ปลูกยางพารา ไปทั่วทั้ง 14 จังหวัด ในภาคใต้ และ 3 จังหวัดในภาคตะวันออก นอกจากนี้ยังมีการขยายพันธุ์ยางมาปลูกในภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2534 เป็นต้นมา ยางพาราก็กลายเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทย และมีการผลิตเป็นอันดับหนึ่งของโลก
ยางพาราประเภทยางดิบ ผลิตภัณฑ์ยางและไม้ยางพารา สามารถทำรายได้การส่งออกเป็นอันดับสองของประเทศ ยางพาราจึงถือว่าเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทย และมีการส่งออกยางธรรมชาติมาเป็นอันดับหนึ่งของโลกมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2534 ส่งผลให้ยางพาราเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญที่สร้างมูลค่าถึงปีละ 250,000 ล้านบาท พื้นที่ปลูกยางทั่วประเทศประมาณ 14.3 ล้านไร่ คาดปีนี้จะผลิตยางธรรมชาติได้ถึง 3.123 ล้านตัน เพิ่มขึ้นจากปี 2550 ร้อยละ 5.86 ที่ผลิตได้ 3.02 ล้านตัน และคาดว่าในปี 2551 มูลค่าส่งออกจะเพิ่มสูงขึ้นอีก และพื้นที่ที่มีการปลูกยางส่วนใหญ่จะอยู่ในภาคใต้และภาคตะวันออก และกำลังจะมีการขยายการปลูกเพิ่มขึ้นไปยังภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันตก พื้นที่ที่เหมาะแก่การปลูกยางทั่วประเทศมีทั้งหมด 55.1 ล้านไร่ แต่พื้นที่ปลูกจริง มีประมาณ14.3 ล้านไร่เท่านั้น
ตลาดส่งออกยางธรรมชาติที่สำคัญของไทย ได้แก่ จีน ญี่ปุ่น มาเลเซีย สหรัฐอเมริกา เกาหลีและอียู คาดว่าทิศทางการส่งออกยางพาราของไทยปีนี้ จะมีแนวโน้มที่ดีจากการขยายตัวของอุตสาหกรรมยางรถยนต์ทั้งในจีน ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกาและรัสเซีย โดยมีคู่แข่งสำคัญ คือ อินโดนีเซีย มาเลเซีย และเวียดนาม ปัจจุบันความต้องการใช้ยางธรรมชาติของโลกมีปริมาณ 8 ล้านตันและมีอัตราการขยายตัวของปริมาณการผลิตและการใช้ยางธรรมชาติเฉลี่ยร้อยละ 4.5 ต่อปี คาดการณ์ว่าการผลิตยางธรรมชาติในปี 2551 จะเพิ่มขึ้นเป็น 9.97 ล้านตัน ปริมาณความต้องการใช้ประมาณ 9.6 ล้านตัน โดยจีน อินเดียและสหรัฐฯยังคงเป็นประเทศที่มีความต้องการใช้ยางมากที่สุด

ระวังโรคเปลือกแห้งในยางเปิดกรีด

ราคายางพาราพุ่งขึ้นสูงเกินกว่ากิโลกรัมละ100 บาท อีกครั้งครับ เกษตรกรชาวสวนยางที่มีสวนยางเปิดกรีดอยู่ในขณะนี้คิดง่าย ๆ เลยครับ มีสวนยางเปิดกรีด 20 ไร่ คิดผลผลิต ไร่ละ 2.5 กก./วัน เท่ากับวันละ 50 กก./วัน กก.ละ 90 บาท มีรายได้วันละ 4,500 บาท ถ้ามีสวนยางเปิดกรีด 40 ไร่ ก็คูณด้วย 2 รายได้วันละ 9,000 บาท เป็นรายได้ที่ยังไม่หักค่าใช้จ่าย เป็นค่าปุ๋ยบำรุง ค่าแรงการกรีดยาง และการทำยางแผ่นดิบ พี่น้องเกษตรกรชาวสวนยาง อย่าเพลิดเพลินกับราคายางจนลืมว่าต้นยางต้องใช้ระบบเปิดกรีดวันเว้นวัน ต้นยางอาจจะเป็นโรคเปลือกแห้งตายเสียก่อนเวลาอันควรนะครับ

มี่มา : สาร สกย.พิษณุโลก

น้ำในดินหลังการทำสวนยางพารา ที่ตะพงใน จ.ระยอง

ผู้วิจัย : พงษ์ศักดิ์ วิทวัสชุติกุล, วารินทร์ จิระสุขทวีกุล

จากการใช้ soil moisture plot ค้นหาการใช้น้ำของสวนยางพาราที่มีขนาดอายุต่าง ๆ กันโดยเปรียบเทียบกับพื้นที่ว่างเปล่าบริเวณ บ้านตะพงใน อ.เมือง จ.ระยอง ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2530 ถึงเดือนธันวาคม 2531 ปรากฏผลดังต่อไปนี้ คือ อินทรียวัตถุที่เกิดขึ้นจากการสลายตัวของซากเศษเหลือของใบและกิ่งยางพารา ช่วยให้รากยางเจริญเติบโตได้ดีในผิวดิน ดินมีความพรุนมากขึ้นและระบบการระบายน้ำของพื้นที่ก็ดีขึ้นด้วย แม้ว่าน้ำในดินจะมีการสูญเสียไปบ้างในขณะที่ยางพารายังมีขนาดเล็กอยู่ แต่หลังจากที่ยางพาราปกคลุมพื้นที่ได้หมดแล้ว เรือนยอดและซากเศษเหลือที่ผิวดินจะช่วยรักษาความชุ่มชื้น ของดินได้ดีขึ้น และเมื่อยางอายุมากขึ้น ไม้พื้นล่างที่เกิดขึ้นตามมาภายหลังมีส่วนช่วยในการรักษาความเย็น ความชื้น และก่อให้เกิดการควบแน่นของไอน้ำภายในสวนให้กลายเป็นหยดน้ำตกลงสู่พื้นดิน เพิ่มความชื้นและน้ำให้กับดินมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริเวณที่อากาศมีความชื้นสูง เช่นจังหวัดระยองนี้

ดังนั้น จึงควรส่งเสริมให้มีการปลูกสร้างสวนยางพารา ที่มีพืชเศรษฐกิจชนิดต่าง ๆ ที่อยู่ร่วมกันในลักษณะที่คล้ายคลึงกับป่า ธรรมชาติเป็นไม้พื้นล่าง ทั้งนี้นอกจากจะเป็นรายได้ต่อประชาชนแล้ว ยังมีส่วนช่วยในการปรับปรุงระบบการระบาย น้ำและเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับพื้นที่มากขึ้นอีกด้วย ที่มา : http://www.forest.go.th/Research/watershade/abstracts/wst51.htm

ชื่อวิทยานิพนธ์ ศึกษาการเปลี่ยนแปลงวิถีการทำสวนยางพาราในอำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช ช่วงปี พ.ศ. 2470 – พ.ศ. 2546

ชื่อนิสิต นายวาริท วงศ์ทองคณะกรรมการที่ปรึกษา อ. ไพศาล สุกใส ผศ. นพพร ด่านสกุล

งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาการเปลี่ยนแปลงวิถีการทำสวนยางในอำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2470 – พ.ศ. 2546 โดยมุ่งศึกษาปัจจัยการเปลี่ยนแปลงวิถีการทำสวนยางพารา ลักษณะการเปลี่ยนแปลงวิถีการทำสวนยางพารา และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงวิถีการทำสวนยางพารา ผู้วิจัยได้เก็บรวบรวมข้อมูลเอกสาร ข้อมูลภาคสนาม โดยการสัมภาษณ์ การสังเกต พร้อมทั้งถ่ายภาพประกอบ แล้วเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ปัจจัยการเปลี่ยนแปลงวิถีการทำสวนยางพาราที่สำคัญ คือ ประชากรซึ่งมีจำนวนเพิ่มขึ้น มีการศึกษาสูงขึ้น สุขภาพอนามัยดีขึ้น มีรายได้รายจ่ายสูงขึ้น และมีค่านิยมไม่ส่งเสริมให้บุตรหลายประกอบอาชีพทำสวนยางพารา แต่จะมีความต้องการที่จะให้ไปประกอบอาชีพรับราชการ ทรัพยากรธรรมชาติที่เคยอุดมสมบูรณ์กลับเสื่อมลงเปลี่ยนจากการทำสวนยางพาราแบบป่ายางพึ่งพาธรรมชาติ ประมาณ พ.ศ. 2470 – พ.ศ. 2510 ต่อมาหลังปี พ.ศ. 2510 ได้เปลี่ยนมาเป็นการทำสวนยางพาราเชิงเดี่ยวที่มุ่งเน้นการค้า มีการใช้เทคโนโลยีมากขึ้นในทุกขั้นตอนการทำสวนยางพาราลักษณะการเปลี่ยนแปลงวิถีการทำสวนยางพารา ประมาณปี พ.ศ. 2470 – พ.ศ. 2510 ในอำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้มีการทำสวนยางพาราแบบป่ายางพึ่งพาธรรมชาติ มีความเชื่อเกี่ยวกับคติพื้นบ้านในเรื่องการทำสวนยางพารา เช่น เชื่อในเรื่องเจ้าที่ ฤกษ์ยาม เป็นต้น โดยอาศัยเทคโนโลยีแบบธรรมชาติ สิ่งจำเป็นพื้นฐาน พบว่า ชาวสวนยางพาราไม่มีหลักฐานการถือครองที่ดินโดยการจับจองที่ดิน พันธุ์ยางพาราจะเป็นพันธุ์พื้นเมือง อาศัยแรงงานจากสมาชิกในครอบครัว ส่วนแหล่งน้ำอาศัยน้ำฝน แหล่งน้ำตามธรรมชาติ การใช้ทุน การลงทุนที่เป็นตัวเงินยังมีน้อย มีกระบวนการทำสวนยางพาราที่พึ่งพาธรรมชาติเป็นหลัก ต่อมาหลังปี พ.ศ. 2510 ได้เริ่มเปลี่ยนเป็นการทำสวนยางพาราเชิงเดี่ยวที่มุ่งเน้นการค้า พึ่งพาเทคโนโลยีสมัยใหม่ ในด้านความเชื่อที่เป็นคติพื้นบ้าน เช่น ความเชื่อเรื่อง เจ้าที่ กฤษ์ยาม เป็นต้น มีน้อยลง ในด้านสิ่งจำเป็นพื้นฐาน พบว่า ชาวสวนยางมีหนังสือรับรองสิทธิ์ในที่ดิน มีการใช้พันธุ์ยาพาราที่ได้รับการคัดเลือกพันธุ์โดยอาศัยหลักวิชาการเพื่อสนองความต้องการของตลาด อาศัยแรงงานจากภายนอก มีการพัฒนาแหล่งน้ำ ใช้เงินทุนและอุปกรณ์สมัยใหม่ในการทำสวนยางพารา มีกระบวนการทำสวนยางพาราที่อาศัยเทคโนโลยีและหลักวิชาการมากขึ้นผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงวิถีการทำสวนยางพารา ประมาณปี พ.ศ. 2470 – พ.ศ. 2510 ชาวสวนยางพาราทำสวนยางพาราแบบป่ายางพึ่งพาธรรมชาติ มีลักษณะครอบครัวขยายใช้แรงงานในครอบครัว ความสัมพันธ์กับบุคคลภายนอกและองค์กรที่เกี่ยวข้องน้อย สภาพแวดล้อมอุดมสมบูรณ์ ต่อมาหลังปี พ.ศ. 2510 ชาวสวนยางพาราได้เริ่มเปลี่ยนมาทำสวนยางพาราเชิงเดี่ยวมุ่งเน้นการค้าพึ่งพาเทคโนโลยี มีการจ้างแรงงาน ลักษณะครอบครัวเป็น
แบบครอบครัวเดี่ยว ความสัมพันธ์ในครอบครัวมีน้อยลง ความสัมพันธ์กับบุคคลมีมากขึ้น สภาพสิ่งแวดล้อมเริ่มเสื่อมลง ชาวสวนยางพาราใช้ปุ๋ยเคมีและยาปราบศัตรูพืชเพิ่มมากขึ้น และขยายพื้นที่ในการทำสวนยางพาราให้พื้นที่ป่าลดน้อยลง อันส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมในอำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช

วิธีการปลูกพืชคลุมซีรูเลียม

เมล็ดถั่วซีรูเลียมเก็บที่อำเภอหนองบัวแดง

ต้นกล้าเพาะในถุงอายุ ๒๐ วัน

ข้อดี การปลูกพืชคลุมซีรูเลียม

ประหยัดค่าใช้จ่ายในการปราบวัชพืชได้มากเนื่องจากพืชคลุมชนิดนี้เมื่อปลูกขึ้นแล้วจะช่วยควบคุมวัชพืชไม่ให้เกิดขึ้น ในฤดูแล้งก็ไม่ตายจึงไม่จำเป็นต้องไถสวนยางอีก ทำให้ประหยัดค่าใช้จ่ายในการไถสวนยางได้มากปกติสวนยางโดยทั่วไปในภาคตะวันออกเฉียงเหนือจำเป็นจะต้องไถสวนยางเพื่อปราบวัชพืช อย่างน้อยปีละ 2 ครั้งเป็นระยะเวลาประมาณ 6 ปี จนกว่าสวนยางจะเปิดกรีดได้ต้องเสียค่าใช้จ่ายเป็นเงินประมาณ 1,800 - 2,000 บาทต่อไร่ (คิดค่าจ้างไถครั้งละ 150 บาท/ไร่) แต่ถ้าเราปลูกพืชคลุมซีรูเลียมก็สามารถประหยัดค่าใช้จ่ายตรงนี้ไปได้ ต้นยางจะเจริญเติบโตดี เปิดกรีดได้เร็วกว่ากำหนด และให้น้ำยางมากกว่าสวนยางที่ไม่ปลูกพืชคลุมเนื่องจากสวนยางที่ปลูกพืชคลุมดินจะมีเศษซากของพืชคลุมช่วยเพิ่มธาตุอาหารและอินทรีย์วัตถุให้แก่ดิน ช่วยปรับสภาพดินให้กับดิน ดินจะโปร่ง

วิธีการปลูกและข้อเสนอแนะ

เมล็ดพืชคลุมชนิดนี้ในระยะแรกจะเจริญ เติบโตค่อนข้างช้า อาจจะเจริญเติบโตสู้วัชพืชไม่ได้จึงจำเป็นต้องเตรียมพื้นที่ให้ดี ควรจะไถพรวนและฉีดยาและคุมวัชพืชด้วยก่อนการปลูกพืชคลุม
แช่เมล็ดพืชคลุมด้วยน้ำอุ่นอุณหภูมิประมาณ 75 องศาเซลเซียส เวลา 12- 24 ชั่วโมง เทน้ำที่แช่ทิ้งแล้วห่อผ้าให้เมล็ดหมาดๆ แล้วจึงคลุกกับปุ๋ยหินฟอสเฟต(0-3-0) นำไปปลูกต้นฤดูฝน และควรปลูกให้หมดในแต่ละครั้ง แต่ถ้าใช้วิธีเพาะชำในถุงเพาะชำขนาด 2x4 นิ้ว ไว้ก่อนนำไปปลูกสามารถคัดเลือกเฉพาะเมล็ดที่อมน้ำและเปลือกนิ่มแล้ว โดยสังเกตได้จากเมล็ดมีขนาดพองโตขึ้นมาก นำไปหยอดในถุงชำ ถุงละ 2-3 เมล็ด ส่วนเมล็ดที่ยังแข็งอยู่ เรานำไปแช่น้ำอุ่นซ้ำโดยวิธีเดิมอีกรอบ จะได้เมล็ดพร้อมปลูกเพิ่มอีกมาก และเป็นการเพาะเมล็ดที่คุ้มค่ากับราคาเมล็ดที่ซื้อมาในราคาแพงอีกด้วย
ควรปลูกพืชคลุมห่างจากแถวยาง 2 เมตร ขึ้นไป และปลูกพืชคลุมเพียง 2-3 แถวโดยการปลูกเป็นหลุมห่างกันหลุมละ 50-75 เซนติเมตร ลึก 1-2 นิ้ว ใช้เมล็ดซีรูเลียม 2-3 เมล็ด/หลุม การปลูกตามวิธีนี้เมล็ดพืชคลุม 1 กิโลกรัมสามารถปลูกในสวนยางได้ประมาณ 4-5 ไร่
เมล็ดพืชคลุม ซีรูเลียม ราคากิโลกรัมละประมาณ 300 -450 บาท สามารถสอบถามจากสมาชิกที่ร่วมโครงการปลูกซีรูเลียมแล้วประสบผลสำเร็จ เช่นศูนย์ปฏิบัติการสงเคราะห์สวนยางจังหวัดชัยภูมิ โทร. ๐-๔๔๘๑-๓๓๑๔ หรือ ศูนย์ปฏิบัติการสงเคราะห์สวนยางจังหวัดสุโขทัย เป็นต้น

ระยะในการวางแถวปลูก
แถวต้นยาง

x----------------------------------- 7 เมตร ------ --------------------------x

x---2 ม.-----x 0 x-----1.5 ม.-----x 0 x-----1.5 ม.-----x 0 x-----2 ม.----x ปลูกพืชคลุม 2-3 แถว
x---2 ม.-----x 0 x-----1.5 ม.-----x 0 x-----1.5 ม.-----x 0 x-----2 ม.----x
x --2 ม.-----x 0 x-----1.5 ม.-----x 0 x-----1.5 ม.-----x 0 x-----2 ม.----x

x----------------------------------- 7 เมตร ---------------------------------x

*************************************************************************

ตามมก.ไปปลูกยางที่"บ้านม่วงคำ" แหล่งเรียนรู้นอกตำราเด็กพะเยา

ตามมก.ไปปลูกยางที่"บ้านม่วงคำ" แหล่งเรียนรู้นอกตำราเด็กพะเยา

ในอดีตเกือบจะเป็นโรงเรียนร้าง หากไม่ได้รับการช่วยเหลือจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) โดยการนำของ ผศ.อนุพร สุวรรณวาจกสิกิจ ผู้ช่วยอธิการบดี มก.ในขณะนั้น สำหรับโรงเรียนบ้านม่วงคำ
ต.ห้วยแก้ว อ.ภูกามยาว จ.พะเยา สังกัดสำนักงานพื้นที่การศึกษาพะเยา เขต 1 ที่วันนี้กลายเป็นโรงเรียนดีเด่นระดับภาคในแง่สื่อการเรียนการสอนยอดเยี่ยมและการมีส่วนร่วมของชุมชน จนมีผู้สนใจมาศึกษาดูงานไม่เว้นแต่ละวัน
"ท่องโลกเกษตร" อาทิตย์นี้จะพาไปเยี่ยมชมโครงการปลูกยางพาราสาธิตและปลูกพืชคลุมซีรูเลียม ของศูนย์เรียนรู้ชุมชนโรงเรียนบ้านม่วงคำ โดยความร่วมกับของกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง (สกย.) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และ อบต.ห้วยแก้ว หนึ่งในกิจกรรมเสริมหลักสูตรที่ฝึกให้นักเรียนได้เรียนรู้ร่วมกับชาวบ้านในพื้นที่


เป็นโครงการที่เกิดจากความคิดริเริ่มของ ผศ.อนุพร สุวรรณวาจกสิกิจ ที่ปัจจุบันรั้งตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมและฝึกอบรม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) และผู้อำนวยการสถานีวิทยุมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้อง โดยมีเป้าหมายเพื่อให้นักเรียนได้ศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับยางพารา ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ที่กำลังเป็นสนใจของเกษตรกรในพื้นที่ภาคเหนือขณะนี้
โครงการปลูกยางพาราสาธิตและปลูกพืชคลุมซีรูเลียม ตั้งอยู่บนเนื้อที่ประมาณ 7 ไร่เศษ ริมถนนสายพะเยา-ป่าแดด บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 12 ตรงปากทางเข้าโรงเรียนบ้านม่วงคำ ซึ่ง อ.วิทยา ศรีประเสริฐ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านม่วงคำ เล่าว่า เดิมทีตรงนี้เป็นพื้นที่สาธารณะไม่ได้ใช้ทำประโยชน์ ต่อมามีชาวบ้านขุดหน้าดินไปขาย ทำให้เกิดเป็นหลุมขนาดใหญ่ จึงหารือกับ อ.อนุพร (สุวรรณวาจกสิกิจ) และหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องในการนำพื้นที่บริเวณดังกล่าวมาพัฒนาให้เกิดประโยชน์แก่ชุมชน
"ที่จริงตรงนี้เป็นที่สาธารณะของชุมชน โรงเรียนเป็นคนดูแล แต่ก่อนมีการขุดลูกรังไปขาย ผมเห็นว่าน่าจะเกิดประโยชน์ต่อชุมชนและเยาวชน จึงทำโครงการปลูกยางพาราสาธิตและพืชคลุมซีรูเลียมขึ้นมา โดยมีนักเรียนเป็นผู้ดูแลรักษา เพิ่งมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อเร็วๆ นี้ โดยได้รับเกียรติจาก ฯพณฯ องคมนตรีนายอำพล เสนาณรงค์ มาเป็นประธาน" ผอ.โรงเรียนบ้านม่วงคำเผยที่มาโครงการ บนเนื้อที่ 7 ไร่เศษนั้น จะได้แบ่งพื้นที่สำหรับปลูกยางพารา 6 ไร่ ส่วนอีก 1 ไร่เศษ ซึ่งเป็นบ่อลูกรังเก่าจะขุดเป็นสระน้ำขนาดใหญ่ ลึกประมาณ 6-7 เมตร ไว้สำหรับการเลี้ยงปลา รดต้นกล้ายางพารา ตลอดจนไว้ใช้ในช่วงหน้าแล้ง ซึ่งในช่วงหน้าแล้งทุกปีชาวบ้านที่นี่จะขาดแคลนน้ำเพื่อใช้สำหรับการบริโภคและอุปโภคอย่างมาก
ผศ.อนุพร ในฐานะที่ปรึกษาโครงการกล่าวนำคณะเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเยี่ยมชมกิจกรรมของโรงเรียนว่า เครือข่ายวิทยุ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (วิทยุ มก.) ที่ตนกำกับดูแลอยู่นั้นได้ร่วมกับโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ต้องการสร้างโรงเรียนแห่งนี้ให้เป็นโรงเรียนต้นแบบเครือข่ายสีเขียวที่เน้นฝึกทักษะด้านไอทีและอาชีพทางการเกษตร
"ทางวิทยุ มก.อยากจะสร้างโครงการโรงเรียนต้นแบบเครือข่ายสีเขียว มีระบบการเรียนการสอนลักษณะเดียวกับโรงเรียนสาธิต คือให้นักเรียนเป็นศูนย์กลางในการเรียนรู้ โดยครูเป็นเพียงผู้ทำหน้าที่คอยให้คำชี้แนะ เป้าหมายต้องเป็นโรงเรียนในชนบทห่างไกลความเจริญ ไม่มีความพร้อม นักเรียนมีปัญหา ตอนนั้นมีหลายโรงที่ส่งเข้ามาให้คัดเลือก ในที่สุดเราก็เลือกโรงเรียนบ้านม่วงคำ" ผศ.อนุพรย้อนอดีตให้ฟัง


สำหรับโรงเรียนต้นแบบนั้น นอกจากจะมีการสร้างฐานการเรียนรู้ให้นักเรียนด้วยระบบไอทีแล้ว ยังเน้นกิจกรรมการเรียนรู้ทางด้านการเกษตรตามแนวพระราชดำริ ในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง เพราะอย่าลืมว่าพ่อแม่ของเด็กมีอาชีพทางด้านการเกษตร ดังนั้นเรื่องที่เกี่ยวกับด้านการเกษตร จำเป็นต้องมี แต่ต้องเป็นเกษตรสมัยใหม่ มีเทคโนโลยีเข้ามาเกี่ยวข้องเพื่อเด็กๆ ได้เรียนรู้ มีไอเดียใหม่ๆ และสามารถนำกลับไปใช้ประโยชน์ได้ในอนาคต
ขณะที่ สายันต์ เกี่ยวข้อง ผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง (สกย.) กล่าวเสริมว่าโครงการปลูกยางพาราสาธิตและผลิตเมล็ดพันธุ์พืชคลุมซีรูเลียมแห่งนี้ เป็นการเปิดโอกาสทางการศึกษาให้เกษตรกรและเยาวชนในพื้นที่ได้นำความรู้ทางด้านวิชาการและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มาใช้ตามรูปแบบแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อพัฒนาเพิ่มศักยภาพและส่งเสริมการเรียนรู้ของชุมชนด้านการจัดการให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจ ระบบนิเวศของชุมชน
"แนวทางหนึ่งคือการปลูกสร้างสวนยางพาราสาธิตให้นักเรียน ผู้ปกครอง และคณะกรรมการตำบลแห่งการเรียนรู้มาประชุมร่วมกัน ทำกิจกรรมร่วมกัน เรียนรู้ร่วมกันในด้านการปลูกบำรุงรักษาสวนยาง การผลิตเมล็ดพืชคลุมซีรูเลียม จนพัฒนาเป็นต้นแบบการเรียนรู้ที่มีสมาชิกของชุมชนร่วมกันอาศัยโรงเรียนเป็นศูนย์กลาง" ผอ.สกย.แจงรายละเอียดในฐานะหน่วยงานของรัฐที่เข้ามามีส่วนร่วม โครงการปลูกยางพาราสาธิตและปลูกพืชคลุมซีรูเลียมโรงเรียนบ้านม่วงคำ ไม่เพียงเป็นกิจกรรมเสริมหลักสูตรของนักเรียนเท่านั้น ยังเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ของผู้ปกครองพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ที่กำลังมาแรงขณะนี้อีกด้วย
ที่มา : สุรัตน์ อัตตะ "คมชัดลึก"